Şeker Hastalığı (Tip 2 Diyabet) Nedir?

Yediğiniz yemeklerin çoğu şeker (glukoz) haline gelene kadar parçalanır ve kan dolaşımına salınır. Kanınızdaki şeker düzeyi yükseldiği zaman, pankreasınıza insülin salgılaması için uyarı gelir. İnsülin, bir anahtar gibi çalışarak parçalanan kan şekerinin vücudunuzun hücreleri tarafından enerji olarak kullanılması için hücre içine alınmasını sağlar.

Şeker hastalığında vücudunuz ya yeterince insülin salgılayamaz ya da insülini olması gerektiği gibi kullanamaz.

Şeker hastalığı, vücudunuzun yediğiniz yemekleri enerjiye dönüştürmesini etkileyen, kronik (uzun süreli) bir durumdur.

Yeterince insülin bulunmadığında veya hücrelere insüline yanıt vermeyi kestiğinde, kan dolaşımınızda çok fazla şeker kalır. Bu durum zamanla, kalp hastalığı, görme kaybı ve böbrek hastalığı gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Referans : https://www.cdc.gov/diabetes/basics/diabetes.html (Erişim: 10.07.2020)

Tanı

Bir kişide tip 2 diyabet olup olmadığı Açlık Kan Şekeri (AKŞ) ölçümü veya Oral Glikoz Tolerans Testi (OGTT) yapılarak saptanabilir.

AKŞ sonucunun 126 mg/dL veya daha fazla olması diyabetin varlığını gösterir.

OGTT, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirttiği şekilde 75 gram glikoz içeren su içilerek yapılır. OGTT’de sıvı alındıktan 2 saat sonraki kan şekeri değeri önemlidir. 200 mg/dL veya daha yüksek ise diyabet tanısı konulur.

AKŞ ölçümü 100-125 mg/dl olması gizli şeker (pre-diyabet) belirtisidir.

Diyabet tanısı konulurken göz önünde bulundurulan bir diğer test parametresi ise A1C değerleridir. A1C düzeyinin ≥%6.5 olması diyabet tanısı için bir kriterdir.

* Diyabet tanı kriterleri farklı diyabet kılavuzlarında değişiklik gösterebilmektedir. Lütfen hekiminizin söylediği değerleri dikkate alınız.

Referans : American Diabetes Association (ADA) Standarts of Medical Care in Diabetes – 2019;42(1).

Diyabetin Kompikasyonları

Yüksek kan şekeri düzeyleri vücudunuza ciddi zararlar verebilir. Doktorunuzdan veya çevrenizden, akut ve kronik iki tip komplikasyon hakkında bahsettiklerini duymuş olabilirsiniz. Kronik komplikasyonlar, uzun zaman içinde gelişen ve kontrol edilmezse ciddi hasarlara neden olabilen sorunlardır. Akut komplikasyonlar ise herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir ve başka komplikasyonlara neden olabilir.

Bu komplikasyonlar kaçınılmaz değildir. Düzenli olarak sağlık kontrollerinizi yaptırmanız ve hekim randevuları arasında da kendinize nasıl daha iyi bakabileceğinizi öğrenmeniz durumunda bu komplikasyonları geliştirme riskiniz azalacaktır.

Diyabetin Akut (Kısa Vadede) Gelişebilen Birtakım Komplikasyonları Nelerdir?

Düşük kan şekeri (hipoglisemi) :Kan şekeri fazla düştüğünde ortaya çıkar.

Yüksek kan şekeri (hiperglisemi): Kan şekeriniz çok yüksek olduğunda ortaya çıkar.

Diyabetik ketoasidoz:  İnsülin eksikliğinde ve yüksek kan şekeri durumunda ortaya çıkabilen yaşamı tehdit eden bir durumdur.

Hiperglisemik Hiperosmolar Durum: Ağır sıvı kaybı ve çok yüksek kan şekeri durumunda ortaya çıkabilen, hayatı tehdit eden bir durumdur.

Diyabetin Kronik (Uzun Vadede) Gelişebilen Birtakım Komplikasyonları Nelerdir?

Kanınızda kan şekerinin uzun süre yüksek olması, damarlarınızı ciddi şekilde tahrip edebilir. Damarlarınız düzgün çalışmadığında kan vücutta ihtiyaç olan bölgeye ulaşamaz. Bu durumda sinirler de düzgün çalışamaz. Bu durum vücudunuzda bazı hisleri kaybetmeniz anlamına gelir. Vücudunuzun bir bölümünde damarlarınız ve sinirleriniz tahrip olduğunda, vücudunuzun diğer bölümlerinde de benzer sorunlar yaşayabilirsiniz. Örneğin;

* Görme sorunları (retinopati)*
* Ayak sorunları
*
Kalp krizi ve inme
*
Böbrek sorunları (nefropati)
*
Diş eti hastalıkları ve diğer ağız sorunları
*
Cinsel sorunlar

* Diyabet hastalarında burada yazılanlardan farklı akut ve kronik komplikasyonlar da görülebilmektedir. Herhangi ek bir semptomunuz gelişmesi durumunda mutlaka doktorunuza danışınız.

Referans : https://www.diabetes.org.uk/guide-to-diabetes/complications  (Erişim: 21.07.2020)

Risk Faktörleri

Diyabete yatkınlığı artırabilecek bazı risk faktörleri nelerdir?

* Aşırı kilolu veya obez olmak
* Anne, baba veya kardeşinde diyabet olması
* Gestasyonel diyabet (gebelikte diyabeti) olması veya 4 kg’dan ağır bebek sahibi olmak
* 140/90 mmHg veya daha yüksek kan basıncı
* Anormal kolesterol düzeyleri (HDL kolesterolün (iyi kolesterol) 35 mg/dL den daha düşük olması veya trigliserid düzeylerinin 250 mg/dL’den yüksek olması)
* Fiziksel olarak aktif olmamak – haftada 3 günden daha az egzersiz yapmak

Referans : https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/risk-factors-type-2-diabetes (Erişim 17.07.2020)

Diyabet riskini azaltmak için neler yapılabilir?

Araştırmalar aşağıdaki yaşam tarzı değişikliklerinin diyabet riski olan kişilerde diyabeti önleyebileceğini veya başlangıcını erteleyebileceğini göstermiştir:

* Kilo verin ve sağlıklı kilonuzu koruyun: Eğer aşırı kiloluysa vücut ağırlığının %5-7’si kadar kilo vererek diyabeti önleyebilir veya geciktirebilirsiniz.

* Daha fazla hareket edin: Haftada 5 gün en az 30 dakika egzersiz yapın. Eğer aktif bir yaşamınız yoksa doktorunuza danışarak sizin için en uygun egzersizi öğrenin. Hedefinize adım adım ulaşın.

* Sağlıklı besinler tüketin: Kilo vermeye yardımcı olmak ve aldığınız kaloriyi azaltmak için daha küçük porsiyonlar yiyin. Daha az yağlı besinler seçmek de aldığınız kaloriyi azaltmak için başka bir yoldur. Şekerli içecekler yerine de suyu tercih edebilirsiniz. Size en uygun beslenme programı için hekiminize danışarak bir diyetisyen yardımıyla destek alabilirsiniz.

Referans : https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/preventing-type-2-diabetes (Erişim 17.07.2020)

Ürün Güvenliliği Bildirimi : Ürünlerimiz ile ilgili yaşadığınız yan etki bildirimleriniz için formdaki bilgileri doldurmanız gerekmektedir. Form'a ulaşmak için tıklayınız. Ürün güvenliliği ile ilgili acil durumlar ve ürünlerimiz ile ilgili yan etki bildirimleriniz için ayrıca 0530 931 32 00 numaralı telefondan AstraZeneca Ürün Güvenliliği Birimi’ne ulaşabilirsiniz.

Ürün Kalite Şikayeti Bildirimi : Ürünlerimiz ile ilgili kalite şikayetleriniz için formdaki bilgileri doldurmanız gerekmektedir. Form'a ulaşmak için tıklayınız. Ürün kalite şikayet bildirimleriniz için ayrıca 0530 386 90 72 numaralı telefondan Kalite Güvence Birimi’ne ulaşabilirsiniz.

Medikal Bilgi Talebi : Ürünlerimiz ile ilgili tıbbi sorularınız için formdaki bilgileri doldurmanız gerekmektedir. Form’a ulaşmak için tıklayınız. Medikal bilgi talebiniz, üründen sorumlu medikal yönetici tarafından cevaplanacaktır.